Legal Hukuk Dergisi, Yıl 2023 Sayı 244 (NİSAN)

VİYANA SATIM ANTLAŞMASI (CISG) BAKIMINDAN SÖZLEŞMEDEN DÖNME HAKKI, KULLANILMASI ve SINIRLARI

Sinan Olcay — 2024-08-29

Ortak bir hukuk sistemi çalışmalarının uluslararası ticaret hayatındaki satım sözleşmeleri bakımından yansıması Viyana Satım Antlaşması (VSA) olmuştur. Hukukumuzdan farklı bir borçların ifa edilememesi (ifa engelleri) sistemine sahip olan VSA’ da, sözleşmeye aykırılığın esaslı olup olmaması önem taşımaktadır. Sözleşmeye esaslı bir aykırılık olduğunda veya istisnai olarak “Nachfrist (Ek Süre)” sürecinin işletilmesi halinde hem alıcıya hem de satıcıya önemli bir imkân olarak sözleşmeden dönme hakkı tanınmaktadır. Sözleşmeden dönme hakkı, VSA’ da son çare niteliğinde görülmektedir. Bu yüzden sözleşmeden dönme hakkının kullanılması, hakkın tanındığı taraf sayısı, süre ve dürüstlük kuralı kaynaklı sorumluluktan kurtulma açısından çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulmaktadır. Ayrıca bu sınıflandırmalar arasında toplanamayan bazı sınırlandırmalar da söz konusudur. Çalışmada incelenen bu sınırlamalar, öğreti ve yargı kararları çerçevesinde ortaya çıkmıştır.

İngiliz Tahkim Hukukundaki Güncel Gelişmeler ve Uluslararası Tahkime Etkisi

Ticen Özraşit — 2024-08-29

İngiltere’de bulunan hem uluslararası hem de yerel tahkimler, 1996 tarihli Tahkim Yasası'na tabidir. Yasa, İngiliz mahkemelerinin hem denetim yetkileri dahilindeki tahkim uygulama ve usullerini hem de hakem heyetlerinin verdiği kararları tutarlı bir şekilde desteklemesinin temelini oluşturmaktadır. Ancak, yasa İngiliz tahkim hukukunun tüm yönlerini düzenlememektedir. Bu nedenle, uygulayıcılar, birçok konuda yasanın statüsünü belirlemek için yasanın yanı sıra içtihat hukukuna da başvurmaktadırlar. Son yıllarda, uluslararası tahkim yargılamalarında eşitliği ve çeşitliliği geliştirmeye yönelik girişimlerde artış görülmüştür. İngiltere'de bu konuyla ilgili dikkate değer bir gelişme Kasım 2021'de Hukuk Komisyonunun hem yerel hem de uluslararası tahkimi yöneten 1996 Tahkim Yasasını gözden geçirme niyetini duyurmasıyla gelmiştir. 2020, 2021 ve 2022 yılları arasında İngiliz tahkim hukukunda pek çok gelişme yaşanmıştır. Çalışmamız, güncel Yargıtay kararlarının yanı sıra tahkim kurumlarından gelen güncel gelişmeleri incelmeye çalışacaktır. Çalışmamızda, Brexit’in uluslararası tahkim üzerindeki etkisini, verimliliği ve şeffaflığı artırmak için ICC ve LCIA'nın tahkim kurallarında yapılan güncellemeleri, tahkim kararlarına yapılan itirazları, devlet mahkemelerinin müdahale etme yetkisini ve tedbir kararlarının uygulamalarını değerlendirilmeye çalışılacaktır.

ULUSLARARASI NİTELİKTE OLMAYAN SİLAHLI ÇATIŞMALARDA KİŞİLERİN ENTERNE EDİLMELERİ: NORMATİF ÇERÇEVE, UYGULAMA, SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Murat Esmer — 2024-08-29

Silahlı çatışmalarda çatışmanın tarafları, güvenliklerini sağlamak için sıklıkla kişileri enterne etme tedbirine başvurmaktadır. Toplumsal gerilimin ve bölünmenin had safhaya çıktığı uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatışmalarda, çatışmanın taraflarından en az birinin devlet-dışı silahlı grup olması, enterne etme uygulamasının hukuki dayanağı konusundaki tartışmaları arttırırken, enterne edilen kişilerin uluslararası hukuka aykırı muamele biçimlerine maruz kalma risklerini de çoğaltmaktadır. Bu çalışmada, uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatışmalarda kişilerin enterne edilmelerine dair normatif çerçeve ve uygulama, uluslararası insancıl hukuk ile uluslararası insan hakları hukukunun konuya ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde artı-eksi yönleriyle analiz edilerek bu husustaki hukuki boşluklar ve eksiklerin ortaya konulması hedeflenmektedir. Normatif çerçevedeki boşluklar-eksikler tespit edildikten sonra, bu durumun giderilmesi için yapılabilecek olası düzenleme ve uygulamalara dair öneriler ile söz konusu önerilerin hayata geçirilmesi önündeki yapısal engeller çalışma kapsamında analitik biçimde incelenecektir.

Kadının Sağlık Hakkı Perspektifinden Türkiye’de Üreme ve Cinsel Sağlık Hakkı

Serpil KIRIMAmine Selcen DUYMAZ ,Ayşegül KARACA DEDEOĞLU — 2024-08-29

Bu çalışmada Türkiye’de kadının üreme ve cinsel sağlığına ilişkin uygulanan politik ve hukuki düzenlemeler ele alınarak cinsiyete ve medeni duruma dayanan ayrımcılık tespit edilmeye çalışılmıştır. Sağlık hakkı hiçbir statü temeline dayanmadan herkesin doğuştan sahip olduğu temel bir insan hakkıdır. Kadınlar gebelik, doğum, lohusalık, menopoz ve adet döngüsü gibi süreçler yaşadıkları için hastalık ve ölüm riskleri çok fazladır. Üremeye yardımcı tedavi yöntemlerinin sadece evli çiftlere uygulanmasının ve bekar kadınların bu haktan faydalanmasının bir Yönetmelik ile yasaklanmasının uluslararası insan hakları sözleşmelerine ve Anayasa’ya aykırılık teşkil ettiği tespit edilmiştir.