Amerikan Özel Hukuk Yargılamasında İspat Sözleşmeleri
Author :
Abstract
Tarafların yargılamada tahkikat aşamasını esas alarak yaptıkları ispat sözleşmeleri, Kıta Avrupası hukuk sistemine göre, Anglo-Sakson hukuk sistemlerinde, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde geniş bir uygulama alanına sahiptir. Çalışmamızda bu sözleşmelerin doktrinsel temelleri, yasal düzenlemeleri ve yargı kararlarıyla birlikte ele alınmakta; özellikle adil yargılanma hakkı, hakkaniyet ve usûl ekonomisi ilkeleriyle uyumluluğu mahkeme kararları temelinde tartışılmaktadır. Sözleşme özgürlüğü ile kamu yararı arasındaki dengenin değerlendirilmesi suretiyle, adaletin sağlanmasında Amerikan hukukunda ispat sözleşmelerine özgü yaklaşımlar ortaya konulmaktadır. Amerikan mahkemelerinin çeşitli sözleşmesel düzenlemeleri, keşif (discovery) kuralları ve duruşma öncesi konferanslar (pre-trial conferences) şeklinde mekanizmalar ispat sözleşmelerinin temelini teşkil etmektedir. Mukayeseli hukuk açısından Amerikan hukukunda ispat sözleşmelerine tanınan geniş kabul, Kıta Avrupası hukuk sistemlerinde daha sınırlı uygulamalarla karşılaştırıldığında dikkat çekici bir farklılık oluşturmaktadır. Bu çalışma, Amerikan hukukunda ispat sözleşmelerinin tarihsel gelişimini, Amerikan Federal Usûl Hukuku Kuralları (Federal Rules of Civil Procedure- FRCP), Amerikan Federal Delil Kuralları (Federal Rules Evidence- FRE) ve içtihatlar ışığında hukukî çerçevesini ve teorik dayanaklarını incelemeyi amaçlamaktadır.
Keywords
Abstract
Evidence agreements made by the parties based on the trial process find broad application in Anglo-American legal systems, particularly in the United States, according to the Continental European Legal System. Our study examines the doctrinal foundations, legal regulations and court decisions relating to these agreements; in particular, their compatibility with the principles of the right to a fair trial, equity and procedural economy is discussed on the basis of court decisions. By assessing the balance between contractual freedom and the public interest, the study highlights approaches specific to evidence agreements in American law in the pursuit of justice. Various contractual arrangements, discovery rules, and pre-trial conferences in American courts form the basis of evidence contracts. From a comparative law perspective, the broad acceptance of evidence contracts in American law constitutes a striking difference when compared to the more limited applications in Continental European legal systems. This study aims to examine the historical development of evidence agreements in American law, their legal framework and theoretical basis in light of the Federal Rules of Civil Procedure (FRCP), the Federal Rules of Evidence (FRE) and case law.
Keywords
Evidence, Evidence Agreements, Types of Evidence Agreements, American Private Law, Evidence Agreements in American Private Law.