Kambiyo Senetlerinde Tedavül Sözleşmesine İlişkin Def’iler
Author :
Abstract
Kıymetli evrakta hakkın doğuşunu açıklayan teorilerden hukuki görünüşe güven prensibiyle güçlendirilmiş sözleşme teorisinde hakkın doğduğundan söz edebilmek için borçlunun kambiyo senedini bir tedavül sözleşmesine dayanarak dolaşıma çıkarması gerekir.
Tedavül sözleşmesinin bulunmadığı örneğin senedin çalındığı, tedavül sözleşmesinin TBK m. 27’de sayılan hâller ya da irade sakatlıkları gereği geçersiz olduğu durumlarda borçlunun sahip olduğu def’ileri sözleşmenin karşı tarafına ileri sürmesi mümkün olmasına rağmen senedi devralan her hamile karşı ileri sürmesi mümkün değildir.
Doktrinde bu tür durumlarda borçlunun ödeme yapmaktan kaçınabilmek için dayanacağı def’ilerin türü konusunda görüş ayrılıkları bulunmaktadır. Çalışmada bu konuda kendi katıldığımız görüş olarak tedavül sözleşmesine ilişkin bu def’ilerin nisbi nitelikte senetteki bir taahhüdün geçersizliğine dair def’i olduğu görüşünü kabul ettikten sonra buna bağlı olarak bu defilerin senedi kötüniyetli ya da ağır kusurlu olarak iktisap etmiş olan hamile ileri sürülebileceği tespiti yapılmıştır.
Keywords
Abstract
According to the contract theory reinforced by the principle of reliance on legal appearance, which is one of the theories explaining the creation of rights in valuable papers, for a right to be deemed to have arisen, the debtor must have put the negotiable instrument into circulation based on a circulation agreement.
In cases where there is no circulation agreement-for example, where the instrument has been stolen- or where the circulation agreement is invalid under article 27 of the Turkish Code of Obligations (TCO) or due to defects of consent, the debtor may assert invalidity defenses against the counterparty to the contract, but cannot assert them against any subsequent holder who has acquired the instrument.
In the doctrine, there are divergent views regarding the type of defenses the debtor may rely on in order to avoid payment in such situations. This study adopts the view that the invalidty defense is a relative defense concerning the invalidity of a commitment stated in the instrument, and consequently concludes that such defenses may be asserted against a holder who has acquired the instrument in bad faith or with gross negligence.
Keywords
Circulation Agreement, Contract Theory Reinforced by the Principle of Reliance on Legal Appearance, Involuntary Loss of Possession of the Instrument, The Holder’s International Conduct to the Detriment of the Debtor, The Holder’s Bad Faith or Gross Negligence