BM Çocuk Hakları Sözleşmesi ve 'Çocuğun Yüksek Yararı' İlkesi
Author :
Abstract
İnsan hakları ile ilgili belgelerin sağladığı haklardan elbette her insan gibi çocuklar da faydalanma imkanına sahiptir. Ancak çocuklar sahip oldukları hakları kullanmak konusunda en savunmasız grupta yer almaktadır. İnsanlığın karşılaştığı savaş, doğal afet, sürgün, göç gibi kitleleri ilgilendiren olaylardan ya da boşanma, evlat edinme, eğitim görme, sağlık hizmeti alma gibi daha sınırlı kişileri ilgilendiren durumlardan hangisi olursa olsun çocuklar bu olayların olumsuzluklarından en çok etkilenen olmaktalar. Çocukları korumak amacıyla çocuk hakları alanında başlatılan çalışmalar neticesinde 1989 yılında BM Çocuk Hakları Sözleşmesi kabul edilmiştir.
Sözleşme ile çocuklara çeşitli haklar tanınmıştır. Ancak Sözleşmede yer alan bazı hususlar Çocuk Hakları Komitesince Genel Yorumlar aracılığıyla ilke olarak düzenlenmiştir. Çalışmanın konusunu oluşturan “çocuğun yüksek yararı” ilkesi çocuğu ilgilendiren her konuda, olayda ve durumda çocuğun yüksek yararının birincil husus olarak gözetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Taraf devletlerin “çocuğun yüksek yararı” ilkesi bağlamında çeşitli yükümlülükleri söz konusudur. Bu yükümlülükler sadece kamu kurumları ile sınırlı olmayıp özel kuruluşları ve çocukla ilgili kişileri de kapsamaktadır.
Bu çalışmada, "çocuğun yüksek yararı"nın bir ilke olarak ortaya çıkması ve bununla ilgili uygulamaların ve yetkilerin belirlenip düzenlendiği hukuki süreç incelenmektedir.
Keywords
Abstract
It is only natural that children, like all human beings, have the opportunity to benefit from the rights offered by human rights instruments. However, children are among the most vulnerable groups when it comes to using their rights. Regardless of the events that humanity faces, such as war, natural disasters, exile, migration, which concern masses of people, or situations that are more personal such as divorce, adoption, education, health care, children are affected the most by the negativity of these events. The efforts initiated in the field of children's rights to protect children have resulted in the UN Convention on the Rights of the Child which was adopted in 1989.
The Convention grants children various rights. However, some issues in the Convention have been regulated as principles by the Committee on the Rights of the Child through General Comments. The principle of “best interests of the child”, which is the subject of this study, emphasizes that the best interests of the child must be the primary consideration in every issue, event and situation concerning a child. States which are parties to the Convention have various obligations in the context of the principle of “best interests of the child”. These obligations are not limited to public institutions but also include private organizations and persons associated with children.
This study examines the emergence of the “best interests of the child” as a principle and the legal process which determines and regulates the related practices and powers.
